|
Najczęściej występującym nowotworem u kobiet jest rak piersi. Rocznie w Polsce zapada na tę chorobę 11 tys. kobiet, a prawie 5 tys. umiera. Dobrą wiadomością przy tych czarnych statystykach jest to, że znamy coraz więcej czynników zwiększających i zmniejszających ryzyko zachorowania.
Najbardziej narażone na raka piersi są kobiety, które już raz przebyły tę chorobę, u których stwierdzono przekazywane dziedzicznie mutacje w genach oraz te, u których najbliższe krewne zachorowały na tę chorobę. Czynnikami ryzyka są także wiek powyżej 50 lat, oraz wczesne pokwitanie i późna menopauza. Wbrew niektórym poglądom hormonalna terapia zastępcza oraz hormonalna antykoncepcja jedynie nieznacznie zwiększają ryzyko raka piersi i to po długim jej stosowaniu (ok. 5-10 lat). Z kolei nieodpowiednia dieta, nadmierna ilość tłuszczów zwierzęcych, otyłość, cukrzyca i nadciśnienie sprzyjają ryzyku wystąpieniu choroby.
Profilaktyka
Ryzyko zachorowania można zmniejszyć, ale trzeba pamiętać, że nie można go całkowicie wyeliminować. Chcąc zapobiegać nowotworowi, możemy zmienić np. nawyki żywieniowe. Ważną rolę ogrywa unikanie w codziennym menu tłuszczów zwierzęcych, a zarazem zwiększenie spożywania warzyw i owoców, ryb oraz tłuszczy roślinnych. Powinniśmy zrezygnować też z niepotrzebnego wystawiania się na promieniowanie jonizujące, stosować leki hormonalne zgodnie z zaleceniami lekarza i nie nadużywać alkoholu. Styl życia jaki prowadzimy – jest istotny. Jeżeli nasze odżywianie budzi wiele wątpliwości a ponadto nie uprawiamy żadnego sportu powinniśmy to jak najszybciej zmienić. Ponadto na zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka piersi wpływa też pierwsza ciąża przed 30 rokiem życia oraz długotrwałe (powyżej 6 miesięcy) karmienie piersią.
- Obecnie nie ma zaleceń co do profilaktycznego stosowania leków, które mogłyby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi. Badania, które dotychczas przeprowadzono udowodniły protekcyjne działanie niektórych leków, ale w chwili obecnej nie zaleca się ich powszechnego stosowania – mówi Marcin Faflik, chirurg onkolog, kierownik Centrum Medycznego LIM w Łodzi.
Wczesne wykrywanie
Rak piersi jest jednym z najlepiej poznanych nowotworów, a co za tym idzie medycyna coraz lepiej radzi sobie z przezwyciężeniem tej choroby.
- Z uwagi na liczbę zachorowań na raka piersi przeprowadzono wiele badań, które pokazały, w jaki sposób możemy skuteczniej
walczyć z tą chorobą. Najważniejsza jest wczesna diagnoza. Udowodniono, że wykrycie raka we wczesnym stadium zaawansowania (gdy guz ma mniej niż 1 cm oraz nie ma przerzutów do węzłów chłonnych), pozwala na wyleczenie ponad 90 proc. pacjentek
– mówi Marcin Faflik, chirurg onkolog, kierownik Centrum Medycznego LIM w Łodzi.
Wyniki tych badań pokazują, że kobiety wykonujące mammografię profilaktycznie (zanim pojawią się widoczne objawy choroby) żyją dłużej niż kobiety, które takiego badanie nie wykonują regularnie. W różnych krajach stosuje się różne schematy profilaktycznych badań mammograficznych. Jest to związane z poziomem finansowania opieki zdrowotnej, stanem świadomości zdrowotnej społeczeństwa oraz dostępem do aparatury.
- Udowodniono, że regularnie wykonywana mammografia wydłuża życie u kobiet pomiędzy 50 a 70 rokiem życia. Specjaliści mają różne zdania jak często powinny być one wykonywane (od roku do trzech lat). Kobiety z grup podwyższonego ryzyka powinny wykonywać mammografię wcześniej. Nie ma dolnej granicy wieku, w którym badanie powinno być wykonane. O skierowaniu na to badanie zawsze powinien decydować lekarz onkolog – mówi Marcin Faflik, chirurg onkolog, kierownik Centrum Medycznego LIM w Łodzi.
W Polsce nie ma jeszcze ogólnopolskiego programu wczesnego wykrywania raka piersi (skrinningu). Prowadzone są różne programy, najczęściej o charakterze regionalnym. Dwa lata temu został uchwalony „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych”, który ma poprawić efektywność leczenia chorób nowotworowych w Polsce. W ostatnim roku NFZ prowadzi program wczesnego wykrywania raka piersi, ale nie ma on charakteru badania skriningowego. Obejmuje on kobiety pomiędzy 50 a 69 rokiem życia, które w ciągu ostatnich 2 lat nie miały wykonanego badania mammograficznego. Kobiety mogą zgłosić się na badanie bez skierowania od lekarza do ośrodka, który ma podpisany kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Jednak kobiety muszą same pamiętać o obowiązku mammografii i zgłaszać się do placówek medycznych w celu jej przeprowadzenia - stanowi to podstawę nowoczesnych badań przesiewowych.
- Centrum Medyczne LIM w Warszawie zaangażowało się w ten program. Chcemy dotrzeć z tą informacją do jak największego grona kobiet, dlatego szeroko komunikujemy akcję w mediach drukowanych i internetowych – mówi Joanna Borczak-Trzeciok, marketing manager z Centrum Medycznego LIM.
 |
