Kleszcze raz jeszcze!
Zdrowie - Choroby
Statystyki są alarmujące. W ostatnich latach nastąpił w Polsce 30-krotny wzrost zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Borelioza stała się jedną z najczęstszych chorób zakaźnych w kraju. Wszystko to za sprawą kilkumilimetrowego roztocza ? kleszcza.
Liczby mówią za siebie? W Polsce, w ostatnich latach rozpoznaje się rocznie średnio 250 przypadków zachorowań na wirusowe zapalenie mózgu przenoszone przez kleszcze. Stanowi to jedną trzecią wszystkich zachorowań na tę chorobę. Blisko 4 000 osób cierpi rocznie z powodu boreliozy. Jest to liczba dwukrotnie wyższa niż przed pięcioma laty. Corocznie największą liczbę zachorowań odnotowuje się w regionie białostockim. Właśnie na Podlasiu KZM oraz borelioza zostały uznane za najczęściej spotykane choroby zawodowe ? na KZM rocznie odnotowuje się 60-160 zachorowań, a na boreliozę 400-600.

Poznać kleszcza

W Polsce występuje 21 z 810 znanych na świecie gatunków kleszczy. Dorosłe samiczki są długości 3 - 4 mm, natomiast samce mierzą 2,5 mm. Kleszcz, w każdej z trzech faz swego rozwoju, musi raz wyssać krew z człowieka lub zwierzęcia, ażeby móc się rozwijać. Pełny cykl rozwojowy trwa zwykle od 1-3 lat, a jego długość zależy od dostępności pokarmu. Aktywność kleszczy uzależniona jest od warunków klimatycznych ? im wyższa jest temperatura i wilgotność otoczenia, tym aktywność jest dłuższa. Zwykle rozpoczyna się w marcu/kwietniu i trwa do października/listopada.

?Kleszcze mogą czekać na swoją ofiarę bardzo długo - nawet kilka miesięcy. Na swoje ofiary czyhają na niskiej roślinności (trawach, ziołach, krzewach) najchętniej na ścieżkach zwierząt. Najwięcej jest ich w strefach przejściowych pomiędzy lasami i terenami trawiastymi. Występują w środowiskach lądowych o umiarkowanej i wysokiej wilgotności.
Nie występują natomiast w suchych, sosnowych lasach bez podszytu.? ? wyjaśnia mgr E. Wegner.

Do zakażenia człowieka dochodzi w trakcie ssania krwi przez kleszcza, w sytuacji, gdy pasożyt zakażony jest bakteriami i wirusami wywołującymi choroby. Najgroźniejsza jest bakteria ? krętek - wywołująca boreliozę i wirusy powodujące wirusowe kleszczowe zapalenie mózgu. Obie choroby stwarzają niebezpieczne dla zdrowia powikłania.

Wakacyjne choroby ? poważne komplikacje

Kleszczowe zapalenie mózgu, zwane również wczesnoletnim lub wiosenno-letnim zapaleniem mózgu i opon mózgowo rdzeniowych jest chorobą wirusową przenoszoną przez kleszcze. U części zakażonych osób może ona przebiegać łagodnie i tylko badanie krwi może potwierdzić jej obecność. W przypadku poważniejszego zakażenia choroba przebiega dwufazowo. W pierwszym stadium jej rozwoju (7-14 dni po ukłuciu) występują objawy podobne do grypy. W drugiej fazie, po kilku dniach lepszego samopoczucia, pojawia się ból głowy, gorączka, wymioty, nudności, utrata przytomności. Zachodzą wówczas także zmiany zapalne w płynie mózgowo-rdzeniowym. KZM może mieć przebieg bardzo ciężki, gdy występują objawy mózgowe, móżdżkowe lub rdzeniowe. Niejednokrotnie stwierdza się również następstwa pochorobowe, takie jak niedowład lub zanik mięśni. W 1-2% przypadków kleszczowe zapalenie mózgu ma przebieg śmiertelny.

Borelioza jest przewlekłą chorobą bakteryjną, która rozwija się trójetapowo. Pierwszym jej symptomem jest tzw. ?rumień wędrujący? ? czerwona plamka w miejscu ukłucia, z której w ciągu 4-30 dni powstaje szerzące się obwodowo zaczerwienienie o średnicy od kilku do kilkunastu centymetrów. W drugiej fazie choroby charakterystyczny jest rozwój objawów skórnych oraz ostre zmiany zapalne narządów, w tym stawów, serca, ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Trzeci etap boreliozy obserwuje się zazwyczaj od roku do kilkunastu lat od zakażenia. Występują wówczas przewlekłe zmiany skórne, ciężkie zmiany zapalne stawów, a także zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. Nierozpoznana i nieleczona zagraża licznymi niebezpiecznymi powikłaniami. Kobietom w ciąży grozi nawet poronieniem i uszkodzeniem płodu.
 

Lepiej zapobiegać niż leczyć!

Typowymi miejscami ukłucia człowieka przez kleszcze są okolice głowy, uszu, zgięcia stawów, ręce, stopy. Ze względu na substancje znieczulające zawarte w ślinie pasożyta, w wielu przypadkach ukłucie pozostaje niezauważone. Dlatego tak ważne są działania profilaktyczne. Przestrzeganie kilku prostych zasad znacznie ograniczy ryzyko ukłucia i w konsekwencji jego przykre następstwa. Warto zatem:
?    unikać pobytu w rejonach zakażonych kleszczy;
?    nosić w lesie odpowiednią odzież zakrywającą jak najwięcej części ciała;
?    stosować repelenty (np. AUTAN, OFF!);
?    po wizycie w lesie dokładnie obejrzeć całe ciało. W razie ukłucia należy natychmiast delikatnie usunąć kleszcza, chwytając pęsetą za główkę i wyciągając go. Miejsce ukłucia powinno zostać zdezynfekowane.

 ?Najpowszechniej stosowanymi środkami w ochronie przed ukąszeniami owadów są repelenty*. Ich działanie odstraszające polega na blokowaniu receptorów owadów - podstawowego organu, którym rozpoznają one człowieka jako obiekt ataku.? ? mówi dr n. med. Piotr Albrecht. Zawartość składnika aktywnego w repelentach jest różna, dzięki czemu produkty różnią się też długością działania oraz poziomem ochrony, jaką zapewniają przed owadami.



_______________________________________
 * repelenty ? produkty odstraszające owady nanoszone bezpośrednio na skórę


 

Okiem statystyka?.

Metody ochrony Polaków przed kleszczami różnią się w zależności od miejsca zamieszkania. Zarówno w rejonach wiejskich, jak i w miastach, świadomość konieczności ochrony przed kleszczami jest porównywalna. Zmieniają się natomiast sposoby ochrony przed tym pasożytem: 45% mieszkańców miast i 28% mieszkańców wsi stosuje repelenty, 49% mieszkańców wsi i 22% mieszkańców miast deklaruje ochronę przed kleszczami w formie odzieży zakrywającej większą część ciała. 23% mieszkańców miast i 19% mieszkańców wsi w ogóle nie zabezpiecza się przed ukłuciem kleszczy.

 


* Opracowane przez prof. Alicję Buczek, Fundacja Na Rzecz Zwalczania Kleszczy i Profilaktyki w Chorobach Odkleszczowych w Lublinie.

 

Wśród najczęściej wymienianych metod zabezpieczania się przed kleszczami, ankietowani wskazują na stosowanie repelentów - środków odstraszających owady (ponad 40% badanych w grupie wiekowej: 11-40 lat; 38% w grupie wiekowej 41-50 lat.), a także odpowiednie ubranie (powyżej 30% w grupie 11-40 lat i 41% w grupie 41-50 lat.). Średnio 20,6% ankietowanych Polaków w żaden sposób nie zabezpiecza się przed ukłuciem kleszczy.

 


* Opracowane przez prof. Alicję Buczek, Fundacja Na Rzecz Zwalczania Kleszczy i Profilaktyki w Chorobach Odkleszczowych w Lublinie.


 

Wg przeprowadzonych badań 43% Polaków regularnie ogląda swe ciało po pobycie w siedlisku kleszczy, 35% robi to czasami, a 22% badanych nie sprawdza swego ciała pod kątem ukłuć przez kleszcze.

 


* Opracowane przez prof. Alicję Buczek, Fundacja Na Rzecz Zwalczania Kleszczy i Profilaktyki w Chorobach Odkleszczowych w Lublinie.

 
Przeprowadzone badania wskazują, że po powrocie z terenów, gdzie ryzyko kontaktu z kleszczami jest wysokie, kobiety znacznie częściej niż mężczyźni sprawdzają swoje ciała pod kątem ukłucia. Wg ankietowanych 47% kobiet i 39% mężczyzn ogląda ciało regularnie, natomiast 16% kobiet i aż 29% mężczyzn w ogóle nie sprawdza swojego ciała.

 


* Opracowane przez prof. Alicję Buczek, Fundacja Na Rzecz Zwalczania Kleszczy i Profilaktyki w Chorobach Odkleszczowych w Lublinie.

 

Dzieci: duże ryzyko ? szczególna ochrona

Opracowanie: pediatra, dr Piotr Albrecht
 
?Wiosna, lato oraz wczesna jesień, to pory roku, w których dzieci większość czasu spędzają na powietrzu - w lesie, parku, nad wodą. Są to miejsca, w których czyhają na nie kłujące owady, w tym kleszcze. Właśnie dzieci, zwłaszcza młodsze, są szczególnie narażone na ich atak. Wynika to z większej ?atrakcyjności? dzieci dla owadów związanej z kluczowymi czynnikami:
?    nieco inną budową ich skóry (cieńsza warstwa rogowa),
?    dużą ruchliwością (jej wynikiem jest podwyższenie ciepłoty ciała i wzmożona potliwość),
?    sposobem ubierania (matki bardzo chętnie ubierają swoje pociechy w jaskrawe i kolorowe stroje),
?    a także pewną bezradnością dzieci w walce z atakującymi owadami, tym większej im młodsze dziecko.
Szczególne właściwości skóry dziecka sprzyjają również silniejszym odczynom po ukąszeniach - im młodsze dziecko tym większe i dłużej utrzymujące się ?grudki? w miejscach ukąszeń.
Niektóre maluchy poza typową dla wieku wzmożoną odczynowością skóry cechuje skłonność do nadmiernych reakcji związanych z alergią na antygeny zawarte w ślinie owadów. Te dzieci trzeba szczególnie chronić przed ukąszeniami, gdyż reakcja na ukąszenia może wówczas przybrać niekiedy charakter ostrej, zagrażającej życiu, anafilaksji*.?
    
Jak chronić dzieci przed ukąszeniami?

?Uniwersalnym zabezpieczeniem jest szczelnie zakrywające całe ciało ubranie. Ponadto ubiór powinien mieć stonowaną, niezbyt jaskrawą barwę. Należy również unikać pachnących szamponów i mydeł, a także spacerów po wysokiej trawie, chaszczach, zwłaszcza po zachodzie słońca i o zmroku.
Najpowszechniej stosowanymi środkami w ochronie przed ukąszeniami owadów są repelenty.
Kleszczom należy poświęcić najwięcej uwagi w trosce o dzieci. Poza szczelnym ubraniem, stosowaniem repelentów i unikaniem miejsc, w których kleszcze występują najobficiej, należy pamiętać o codziennym wieczornym przeglądzie skóry dziecka. Szybkie - do 24 godzin od ukąszenia - usunięcie (np. pincetą) wszystkich kleszczy, redukuje niemal do zera ryzyko zakażenia boreliozą oraz kleszczowym zapaleniem mózgu.

U dzieci z wywiadem alergicznym, poza środkami zabezpieczającymi przed ukąszeniami (m.in. repelentami), można profilaktycznie zastosować przepisany przez lekarza lek przeciwhistaminowy. W przypadku większych podrażnień, pojawiających się po ukąszeniach, należy zgłosić się do lekarza, który przepisze odpowiednie leki.?



*Anafilasja ? ostra, niekiedy zagrażająca życiu, reakcja alergiczna na białko, wprowadzone do organizmu przez przewód pokarmowy, skórę lub drogą wstrzyknięcia.  

Kleszczowe SOS

W 2003 r. została założona Fundacja Na Rzecz Zwalczania Kleszczy i Profilaktyki w Chorobach Odkleszczowych, której podstawowym celem jest:
?    propagowanie zasad profilaktyki przeciwkleszczowej
?    wspieranie rozwoju badań nad kleszczami i innymi stawonogami pasożytniczymi
?    wspieranie działań związanych z ochroną przyrody i środowiska naturalnego człowieka

Działalność fundacji polega na organizowaniu kursów szkoleniowych dla pracowników sanepidów i laboratoriów, opracowywaniu materiałów informacyjnych o zagrożeniach człowieka pasożytami i chorobami przez nie wywołanymi, przygotowywaniu materiałów ułatwiających rozpoznawanie pasożytów, a także pomocy naukowych dla szkół. Fundacja jest  również wydawcą książki "Choroby pasożytnicze, epidemiologia, diagnostyka, objawy".

Na stronie internetowej fundacji www.kleszcze.pl, można uzyskać szereg wyczerpujących informacji na temat kleszczy i innych pasożytów, występującego w Polsce zagrożenia ukłuciami, objawów najczęstszych chorób odkleszczowych, a także metod profilaktyki.


 
Repelenty, czyli co?

Na rynku dostępne są repelenty z dwóch serii OFF! oraz AUTAN. Składnik aktywny oraz jego zawartość w tych produktach jest różna, przez co produkty różnią się długością działania oraz poziomem ochrony.

Seria OFF! składa się z kilku linii co umożliwia dobranie produktu do indywidualnych potrzeb:
?    Max ? dzięki najwyższemu stężeniu substancji aktywnej, najdłużej zabezpiecza skórę przed komarami, kleszczami i meszkami; produkt ten jest przeznaczony dla fanów długiego przebywania na świeżym powietrzu, również osób aktywnych, amatorów sportów, produkt zapewnia 3-4h ochronę przed kleszczami.
?    Delicate ? dla dzieci i osób o delikatnej skórze, produkt zapewnia 1h ochronę przed kleszczami.
?    Regular ? dla optymalnej ochrony osób o umiarkowanej aktywności tj. większości
z nas, produkt zapewnia 2h ochronę przed kleszczami.

Podobny podział występuje wśród produktów AUTAN:
?    Active ? produkty zawierające najwyższe stężenie substancji aktywnej, przeznaczone dla osób aktywnych, przebywających długo na świeżym powietrzu, a tym samym bardziej narażonych na ugryzienia owadów, produkt zapewnia 4h ochronę przed kleszczami.
?    Family ? dla całej rodziny, potrzebującej codziennej ochrony przed owadami
w sezonie wiosenno/letnim, produkt zapewnia 2h ochronę przed kleszczami.
 

R E P E L E N T Y

OFF!

OFF! Max
-    Aerozol  30%  DEET* 100ml              cena: ok. 14, 90 zł.
-    Roll-on   20% DEET  50 ml              cena: ok. 14, 90 zł.

OFF! Regular
-    Aerozol  15% DEET  100 ml             cena: ok. 12, 40 zł.
-    Krem     7,5% DEET 100ml              cena: ok. 12, 40 zł.

OFF! Delicate
-    Płyn (atomizer) 7% DEET 150 ml      cena: ok. 12, 40 zł.
-    Krem              7,5% DEET 100 ml    cena: ok. 12, 40 zł.


Autan

Autan Active
-    Aerozol         16% KBR*  100 ml        cena: ok. 15, 20 zł.
-    Lotion (płyn)  20% KBR 100 ml        cena: ok. 15, 20 zł.
-    Sztyft            20% KBR   50 ml        cena: ok. 13, 40 zł.

Autan Family
-    Mleczko           10% KBR 100 ml      cena: ok. 13, 40 zł.
-    Balsam (spray) 10% KBR 100 ml      cena: ok. 13, 40 zł.


* DEET, KBR ? składniki aktywne repelentów
Komentarze (11)Add Comment
szczepionka
Napisane przez Anita, 29 marca, 2007
Proszę mi napisać czy jest jakaś szczepionka aby zapobiedz (po ukąszeniu przez kleszcza) boleriozie i zapaleniu opon mózgowych??????
KLeszcze
Napisane przez DOrota , 09 maja, 2007
Macie racie z tymi ubraniami co do kleszczy. Moja koleżanka miała 2 razy złapała je na działce. A pozatym ona jest uczulona.
Kleszcze i pies
Napisane przez Anka, 14 maja, 2007
Jakie jest zagrożenie boreliozą dla psa, gryzionego przez kleszcze? Czy można bezpiecznie usuwać kleszcze z jego skóry bez ryzyka zakażenia? Czy czerwona plama w miejscu ugryzienia może wskazywać na zakażenie?
szczepionka
Napisane przez Rafał, 15 lipca, 2007
Istnieje szczepionka zabezpieczająca przed chorobami roznoszonymi przez kleszcze. Aby lekarstwo zadziałało trzeba podać 3 zastrzyki w odstępach ok. miesiąca. Jednak już po 2 szczepieniu mamy ochronę w ok. 80%.
szczepionka
Napisane przez Marcin, 23 stycznia, 2008
Nie istnieje szczepionka przeciwko boreliozie, pozdrawiam.
http://borelioza.net/
jeżeli zapobiegać.........
Napisane przez Marzena, 21 lipca, 2008
witam,tak się zastanawiam nad tymi kleszczami i nasuwa mi się pytanie; dlaczego nikt (przynajmniej na śląsku) nie zajmuje się spryskiwaniem parków i lasków jakąś substancją która przynajmniej zmniejszyłaby populacje tych pasożytów? Jako przykład podam tu nasz wspaniały park Chorzowski,każdy spacer po parku kończy się złapaniem jakiegoś kleszcza-lub kilku!,najczęściej z mojej rodziny łapie je oczywiście nasza psina ale zaraz po niej moje dwie córeczki i to pomimo tego że i my i pies jesteśmy zawsze czymś zabezpieczeni,na szczęście przynajmniej u dzieci udaje mi się znaleźć kleszcza zaraz po spacerze zanim jeszcze zdąży się wbić w skórę.Biorąc pod uwagę ile chorób roznoszą kleszcze to chyba mój pomysł nie jest przesadzony? POZDRAWIAM...
...
Napisane przez Anuch, 01 września, 2008
dzisiaj złapałam kleszcze, niestety nie udało sie go wyciągnąć w całości. zostałą jego głowa, a moja mama powiedziała że to nic, i że sam wyjdzie. jak mam jej uświadomić że z tym trzeba jechac do lekarza.?
Szczepionka
Napisane przez Ola, 08 marca, 2009
Ostatnio czytalam w przychodni,ze jest szczypionka na to zapalenie mozgu,ale ta szczepionka musi byc zrobiona przed ukonszeniem a nie po !! :) PAMIĘTAJCIE
kleszcz
Napisane przez paula, 14 kwietnia, 2009
niedawno wbił mi sie kleszcz i tata mi wyciągną całego- z nóżkami. ale czy jest jakieś ryzyko złapania jakiejs choroby??? prosze o odpowiedź!!
kleszcz
Napisane przez paula, 14 kwietnia, 2009
wczoraj złapałam kleszcza i tata mi go wyciagnął w całości ale ja sie boje ze moge miec jakas chorobę czy to możliwe jezeli sie wyciagło całego????? pomóżcie!!
Borelioza i Zapalenie mózgu
Napisane przez e-lubon.pl, 09 czerwca, 2009
Borelioza to choroba, o której dowiadujemy się zwykle długo po fakcie. Im później jest zauważona tym dłuższa musi być zastosowana terapia antybiotykowa.
Można się szczepić przeciw KZM: trzy dawki po 120zł, potem co dwa lata dawka przypominająca.
Ubranie w ciemnych kolorach, długie spodnie, wysokie cholewki itp niestety nie uchronią nas przed kleszczem.
Pozdrawiam
e-lubon.pl

Napisz Komentarz
Musisz sie zalogowac aby dodac komentarz, zarejestruj sie jesli jeszcze nie masz konta

busy
 

Logowanie



Euroadres

Wyszukiwarka