 Korzyści z rzucenia palenia są oczywiste: już po 20 minutach od ostatniego papierosa ciśnienie krwi i akcja serca powracają do normy. Lecz nadal miliony palaczy uważają rzucenie palenia za niemożliwe. Jakie są najlepsze rozwiązania długoterminowe? Uzależnienie od nikotyny jest "bardzo niedocenione”. Jest ono tak silne u niektórych osób, że porównuje się je do uzależnienia od heroiny, mówi prof. Chris Bolliger, ekspert chorób płuc z Uniwersytetu Stellenboscha (US) Wydziału Nauk o Zdrowiu.
Jest wiele innych czynników powodujących uzależnienie od papierosów niż tylko uzależnienie od nikotyny. Mogą one powodować, że proces rzucania palenia będzie bardzo skomplikowany i będzie stanowił duże wyzwanie.
Badania pokazały, iż wielu z byłych palaczy po roku bez papierosa nadal nie pali.
Zgodnie z badaniami prowadzonymi przez Boston University School of Dental Medicine (szkoła stomatologiczna) tylko 2 – 4 % byłych palaczy ponownie popada w nałóg każdego roku po pierwszym okresie dwuletniej przerwy.
Bardzo dobre wyniki, weryfikowane naukowo, wskazują na maksymalny sukces - 50 % niepalących po 6 miesiącach, szacowany – 35 % po roku, szacowany – 30 % po 2 latach.
Niektóre z dostępnych opcji mogą stanowić długoterminowe rozwiązanie, włączając w to zastępczą terapię nikotynową (gumy, inhalacje lub plastry), nowy lek Zyban, kombinacja powyższych, program dla osób rzucających palenie lub samodzielne rzucenie. Wybierz drogę, która odpowiada Ci najbardziej.
Zastępcza terapia nikotynowa (NRT)
Zgodnie z prof. Bollingerem, każda forma NRT zwiększa możliwość sukcesu w programie rzucania palenia. Wszystkie rodzaje NRT są skuteczne, z niewielkimi lub zerowymi skutkami ubocznymi.
NRT można uważać za czasowe rozwiązanie, które pozwala palaczom przezwyciężyć pierwsze przeszkody w ich podróży do długoterminowego zaprzestania palenia.
Rada dla byłych palaczy: Zawsze miej przy sobie paczkę gum lub inny rodzaj NRT podczas podróży. „Potrzeba zapalenia papierosa może nadejść w każdej chwili”, mówi Bollier.
Tylko Zyban
Lek antydepresyjny Zyban (bupropion) jest najnowszym lekarstwem w zwalczaniu palenia. Lek zwiększa poziom dopaminy i norepinefryny w mózgu, co prowadzi do poprawy samopoczucia i odczuwania przyjemności. Nie tylko jest on efektywnym narzędziem pozwalającym na rzucenie palenia, ale wydaje się zapobiegać nawrotom, zgodnie z badaczami z Kliniki Uzależnień Nikotyny w Mayo. Niestety, okres bez nawrotów nie pojawia się. Pod koniec pierwszego roku, 55 % osób z grupy przyjmujących Zyban w badaniach Kliniki w Mayo było wolnych od palenia, ale po dwóch latach, podobna liczba osób z grupy nie przyjmującej leku i przyjmującej go miała nawroty palenia.
Leczenie długoterminowe bupropionem może zapobiegać nawrotom, ale więcej badań jest koniecznych nad korzyściami stosowania Zybanu długoterminowo by wyciągnąć odpowiednie wnioski.
Niektóre osoby nie powinny przyjmować Zybanu:
osoby z zaburzeniami utraty przytomności np. epileptycy;
alergicy uczuleni na bupropion;
osoby ze zdiagnozowaną bulimią, anoreksją lub depresją maniakalną;
osoby z zaburzeniami pracy wątroby;
mający problemy z nerkami i z sercem;
posiadające nadciśnienie;
po urazach głowy;
z guzami mózgu lub kręgosłupa;
diabetycy;
spożywający alkohol lub tabletki nasenne (benzodiazepina)
Zyban jest dostępny tylko na receptę.
Terapia łączona
Terapia łączona, która uwzględnia wsparcie psychiczne, jednoczesne korzystanie z NRT (plastry lub/i gumy) i/lub Zyban, wydaje się wydajnym rozwiązaniem dla wielu palaczy. Badania pokazują, że osiągnięto w ciągu 6 miesięcy poziom 50 % wyleczonych.
Dawkowanie i przyjmowanie NRT i/lub Zybanu jest różne dla różnych osób. Zwykle zaleca się przyjmowanie NRT i/lub Zybanu przez 3 miesiące – wtedy albo Ci się uda, albo nie. Jeśli Ci się nie uda, nie ma sensu próbować ponownie w krótkim odstępie czasu. Pogódź się z tym i daj sobie 6 miesięcy przerwy w leczeniu, radzi Bolliger.
Wsparcie psychiczne stanowi integralną część projektu rzucania palenia, który działa na wydziale Nauk o Zdrowiu US.
Zmiany w zachowaniu osób rzucających palenie
Niektórzy eksperci nie zalecają NRT jako samodzielnej długoterminowej metody, ale jako czasowe uzupełnienie leczenia. Metoda ta nie odwołuje się do rdzenia czynników psychologicznych zaangażowanych w uzależnienie od palenia.
Zgodnie z Mercią Axon, dyrektorem grupy „Smokenders” (rzucających palenie), uzależnienie od nikotyny jest jednym z aspektów uzależnienia od palenia. Ten czynnik jest rozdmuchany ponad swoje znaczenie, mówi Mercia. Główny nacisk podczas rzucania palenia powinien być położony na zmianę zachowania i przyzwyczajeń.
„Wielu palaczy stwierdza, że największym ich problemem jest emocjonalny związek z papierosami. Nasz program daje ludziom narzędzie do radzenia sobie ze stresem i pomaga im zrekonstruować ich system emocjonalny”, mówi Axon. Międzynarodowa grupa „Smokenders” w sposób specyficzny radzi sobie z aspektami psychologicznymi i emocjonalnymi zaangażowanymi w proces palenia. Te czynniki są ukazywane podczas siedmiu sesji grupowych z palaczami. Sukces długoterminowy jest połączony z właściwymi ścieżkami radzenia sobie z emocjami i stresem – bez papierosów. Najtrudniejsze jest pierwsze 6 miesięcy. Palacze, którzy czują potrzebę zapalenia podczas tego okresu powinni skontaktować się z osobami, które je wspierają, radzi Axon.
Grupa twierdzi, iż ma poziom skuteczności 92 % w ciągu roku oraz 70-75% po pięciu latach.
Bolliger, podważa poziom skuteczności programów pozwalających na rzucenie palenia. Spekuluje, że niewłaściwe informacje od palaczy mogą zawyżać statystyki.
Samodzielne pokonanie uzależnienia
Samodzielne rzucenie palenia nie jest łatwe, lecz nie jest niemożliwe.
Najważniejszy powód pojawiania się stanów pogorszenia, wiąże się z niepewnością bycia bez papierosów samego rzucającego nałóg. Inne powody to tęsknota za uczuciem przyjemności palenia, nacisk palących członków rodziny. Osoba pijąca więcej niż pięć drinków dziennie łatwiej się podda w trakcie rzucania nałogu. Picie więcej niż sześciu filiżanek kawy dziennie również zwiększa to ryzyko.
Te odkrycia bostońskich badaczy sugerują, że techniki radzenia sobie ze stresem, np. ćwiczenia lub joga, mogą odgrywać ważną rolę w uzyskaniu długoterminowych efektów, niezależnie czy rzuca się palenie samodzielnie czy też uczestnicząc w jakimś programie.
Osoby zdecydowane na rzucenie palenia powinny sobie ułatwić osiągnięcie sukcesu poprzez kontrolowanie swojej diety, by zapobiec wzrostowi wagi a także zaprzestać spożycia kawy i alkoholu, by zmniejszyć możliwość porażki.
„Cokolwiek skutkuje jest dobre”, mówi Bolliger. „Ostatecznie większość osób sama rzuca palenie”.
 |
