Stanowisko wobec reklamy alkoholu Polska-Zdrowie

Problemy

Stanowisko wobec reklamy alkoholu Polska

Dokumentem regulującym działania marketingowe przemysłu alkoholowego w Polsce jest ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi art. 131. Celem tych regulacji jest ochrona zdrowia konsumentów przed skutkami nadużywania alkoholu, ograniczenie dostępu do alkoholu osobom nieletnim oraz ograniczenie wpływu reklamy na świadomość młodych ludzi ... Analizą form reklamy napojów alkoholowych oraz podejmowaniem działań zmierzających do jej zaniechania w przypadku niezgodności z prawem zajmuje się oprócz PARPA Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W chwili obecnej art. 131 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Z 2002 r., Nr 147 poz. 1321, ze zm.), zabrania reklamy i promocji napojów alkoholowych, wyłączając z zakazu piwo. Reklama i promocja piwa muszą spełniać opisane w ustawie warunki, tj.: nie mogą być kierowane do małoletnich lub prowadzone poprzez budowanie skojarzeń z :
1) atrakcyjnością seksualną,
2) relaksem lub wypoczynkiem,
3) sprawnością fizyczną,
4) nauką, pracą lub sukcesem zawodowym,
5) zdrowiem lub sukcesem życiowym.
2. Reklama i promocja piwa, o której mowa wyżej, nie może być prowadzona:
1) w telewizji, radiu, kinie i teatrze między godziną 6°° a 20°°, z wyjątkiem reklamy prowadzonej przez organizatora imprezy sportu wyczynowego lub profesjonalnego w trakcie trwania tej imprezy,
2) na kasetach wideo i innych nośnikach,
3) w prasie młodzieżowej i dziecięcej,
4) na okładkach dzienników i czasopism,
5) na słupach i tablicach reklamowych i innych stałych i ruchomych powierzchniach wykorzystywanych do reklamy, chyba, że 20% powierzchni reklamy zajmować będą widoczne i czytelne napisy informujące o szkodliwości spożycia alkoholu lub o zakazie sprzedaży alkoholu małoletnim,
6) przy udziale małoletnich.

Stanowisko wobec reklamy alkoholu ? Unia Europejska, wybrane przykłady

Istnieje wiele przepisów regulujących działania marketingowe przemysłu alkoholowego w państwach Unii Europejskiej. Do regulacji prawnych państw ? członków wprowadzono m.in. dyrektywę Television Without Frontiers - TWF. Jej celem jest ujednolicenie przepisów dotyczących przeciwdziałania transmisjom medialnym wykraczającym poza państwo nadawania. Artykuł 15 tej dyrektywy zakazuje m.in. reklamy alkoholu skierowanej do młodzieży, odwołującej się do sukcesu społecznego, seksualnego, itp. 1 Kraje Unii Europejskiej mają także swoje wewnętrzne przepisy dotyczące reklamy napojów alkoholowych.

W Holandii reklama produktów alkoholowych nie podlega żadnym ograniczeniom prawnym. W związku z silnym oddziaływaniem lobbingowym przemysłu alkoholowego projekt wprowadzenia regulacji prawnej dotyczącej reklamy alkoholu w 1986 roku został odrzucony przez parlament2. Na jego miejsce powstał w 1990 roku ?The Code for Alcoholic Beverages? ? zapis wydany przez przemysł alkoholowy definiujący jego działania marketingowe. W 2003 roku minister zdrowia Holandii zaapelował do parlamentu o wprowadzenie nowych rozwiązań dotyczących reklamy alkoholu. Podkreślił swoją obawę dotyczącą wpływu reklam alkoholu na konsumpcję napojów alkoholowych przez młodzież. Młodzi Holendrzy bombardowani są reklamą alkoholu, zarówno bezpośrednią oraz pośrednią, jak sponsoring imprez oraz drużyn sportowych, imprez muzycznych, itp. W komunikatach reklamowych wykorzystywane są skojarzenia z powodzeniem i atrakcyjnością społeczną i seksualną. Używane są treści i obrazy wyjątkowo atrakcyjne dla młodych ludzi (np. ?kreskówki?). Są to kolejne dowody na to, że ?samoregulacja? przemysłu alkoholowego jako dokument regulujący zasięg oraz treść reklam alkoholu nie zdaje egzaminu.

Niemiecki parlament wprowadza ostatnio nowe regulacje mające utrudnić dostęp młodzieży do alkoholu3. Zakładają one wzrost podatków na tzw. ?alkopopy? ? modne mieszanki alkoholi wysokoprocentowych z sokami owocowymi. Rząd oskarża przemysł alkoholowy o celowe skierowanie działań marketingowych ?alkopopów? do osób poniżej osiemnastego roku życia, powodując w ten sposób drastyczny wzrost statystyk przyjęć w szpitalach z powodu zatrucia alkoholowego w tej kategorii wiekowej. Według badań co drugi ?alkopop? jest kupowany nielegalnie przez osobę poniżej osiemnastego roku życia.

W Portugalii pierwsze regulacje prawne dotyczące reklamy alkoholu zostały wprowadzone w 1981 roku. W 1995 roku wprowadzono zakaz reklamy napojów alkoholowych w mediach w godzinach od 7 do 22.30. dyrektywa TWF została wprowadzona w 1990 roku. Reklama alkoholu została zabroniona w kinach, pismach młodzieżowych, na billboardach, podczas imprez sportowych. Dodatkowo przez przemysł alkoholowy został wprowadzony kodeks samoregulacyjny.

Kraje, w których przestrzegany jest całkowity zakaz reklamy alkoholu np. Islandia, Norwegia ? zakaz całkowity, Francja, Dania, Szwajcaria, Szwecja, Finlandia ? zakaz całkowity w TV, częściowy w innych mediach, notują spożycie alkoholu niższe o 16%, a liczba wypadków drogowych jest mniejsza nawet o 23%.4

Przyjęty we wrześniu 1999 roku przez rządy wszystkich krajów europejskich II Europejski Plan Wobec Alkoholu, opracowany przez Europejskie Biuro Światowej Organizacji Zdrowia, jako jedną z głównych strategii działania na rzecz zmniejszania szkód związanych z piciem młodzieży rekomenduje wprowadzenie we wszystkich krajach europejskich zakazu sponsorowania przez przemysł alkoholowy wszelkich imprez sportowych i wszelkich form spędzania wolnego czasu przez młodzież.

Stanowisko wobec reklamy alkoholu ? Polska: trendy w rozwoju prawodawstwa

W przeciągu ostatnich lat dokonały się istotne zmiany w zapisach prawnych dotyczących reklamy napojów alkoholowych5. W latach 1999 ? 2002 konstrukcja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi umożliwiała obchodzenie istniejącego zakazu poprzez reklamowanie np. piwa bezalkoholowego lub innych napojów bezalkoholowych, których nazwa i znak towarowy były takie same, jak w przypadku powszechnie dostępnych napojów alkoholowych. W praktyce oznaczało to, że wystarczyło wykonać, drobnymi literami prawie zupełnie niewidoczny napis ?piwo bezalkoholowe? umieszczony obok butelki identycznej jak ta, w której znajduje się piwo alkoholowe, aby uznano, że reklama jest zgodna z prawem. Zakaz reklamy alkoholu był powszechnie omijany zarówno przez agencje reklamowe, jak i media np. poprzez kryptoreklamę polegającą na odpowiedniej grze słów i wykorzystaniu znaków towarowych producentów np. łódka ?BOLS? lub WTK ?Soplica?. Aktualny stan prawny, zdaniem UOKIK, spowodował uporządkowanie rynku reklamy piwa. Nie zdarzają się przypadki kampanii ?pseudo bezalkoholowego? piwa, a reklama piwa alkoholowego prowadzona jest w sposób zgodny z przepisami ustawy.

Rozwój polityki związanej z regulacją prawną działań marketingowych przemysłu alkoholowego w Europie zdaje się iść w dobrym kierunku, lecz wiele problematycznych tematów nadal czeka na swoje rozwiązania. Być może szansą na ich znalezienie będzie organizowana w czerwcu 2004 roku w Warszawie I Międzynarodowa Konferencja ?Budowanie pomostów. Tworzenie polityki alkoholowej w powiększonej Europie?. Będzie ona okazją do wymiany doświadczeń różnych krajów w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych. Jej celem jest także wypracowanie wspólnej polityki alkoholowej dla krajów UE. Konferencja finansowana przez Komisję Europejską jest wspólnym zamierzeniem EUROCARE ? instytucji zajmującej się polityką alkoholową w Europie oraz PARPA. Konferencja odbywa się pod patronatem honorowym Ministra Zdrowia oraz Komisarz Unii Europejskiej Pani Danuty Hübner. Patronat medialny objął Program I Telewizji Polskiej oraz Dziennik Rzeczpospolita.

Więcej Informacji na stronie internetowej PARPA ? www.parpa.pl

Set as favorite

Bookmark

Email This

Komentarze (0) Add Comment

Zapisz sie do RRS feed tego komentarza

Napisz Komentarz