Dlaczego bolą nas kolana?


Kolano to największy staw w układzie mięśniowo-szkieletowym człowieka. Odgrywa bardzo ważną rolę, łączy udo z piszczelą, a dzięki niemu zginamy i prostujemy nogę. Na bóle w obrębie stawu kolanowego narzekamy wszyscy, niezależnie od wieku i prowadzonego trybu życia.

Dlaczego tak często bolą nas kolana? Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na złożoną budowę stawu i wielość elementów go łączących. Kłopoty z kolanami mogą wynikać nie tylko z kontuzji, doznanych urazów i przeciążeń. Często wskazywać mogą również na poważne schorzenia w stawów.  Aby lepiej zrozumieć jego  funkcjonowanie kolano, przyjrzyjmy się jego budowie.

Elementy budujące staw kolanowy

Kolano zbudowane jest  trzech kości – udowej, piszczelowej oraz rzepki. Kość udowa jest najdłuższą i najmocniejszą kością w naszym ciele i odpowiada za utrzymanie pozycji ciała podczas wykonywania ruchów. Kość piszczelowa znajduje się poniżej kolana i wchodzi w skład goleni. Z kolei, rzepka zlokalizowana jest na przodzie stawu kolanowego i spełnia funkcje ochronne.

Kolano zbudowane jest także z dwóch łąkotek – przyśrodkowej i bocznej. Odpowiadają za amortyzację, rotację oraz przenoszą obciążenie.

Oprócz tego, staw kolanowy tworzą także wiązadła poboczne (zewnętrzne), torebka stawowa oraz wiązadła przednie i tylne. Mówimy o więzadle pobocznym piszczelowym oraz strzałkowym. Ich podstawowym zadaniem jest zmniejszenie nieprawidłowych ruchów kolana. Torebkę stawową tworzą dwie błony – maziowa i włóknista. Torebka stawowa przyczepia się do kości, chroni przed nadmiernym przesuwaniem się kości oraz spełnia funkcje stabilizujące. Z kolei, wiązadła przednie i tylne zapobiegają ruchom rotacyjnym i odpowiadają za bierną stabilizacje stawu kolanowego.

Dodatkowo, ścięgno mięśnia czworogłowego łączy rzepkę kolana z mięśniem czworogłowym i przyczynia się do jej prawidłowej pracy. Nie można pominąć także bardzo ważnej roli tkanek miękkich. Tkanki miękkie to wiązadła, troczki czy ścięgna, które znajdują się wokół kolana i pełnią funkcję stabilizującą i utrzymującą kolano we właściwej pozycji.

Wszystkie elementy, które składają się na budowę kolana są ze sobą ściśle powiązane. Z tego względu, jeśli jeden z nich nie będzie sprawnie działał, ruchomość w stanie będzie ograniczona lub utrudniona.

Najczęstsze bóle kolan

Najczęściej zmagamy się z uszkodzeniami wiązadeł stawu, uszkodzeniami łąkotek czy chrząstki stawowej. Jako przyczyny najczęściej wskazuje się: urazy, kontuzje, przeciążenia, a także poważne schorzenia stawu kolanowego.

1. Nadużywanie i zapalenie ścięgien

Kiedy ścięgno dookoła kolana zostanie podrażnione, wówczas może dojść do stanu zapalanego i ostrego bólu. Dotknięty obszar zwykle puchnie lub wzdłuż ścięgna może pojawić się guzek. Kolejnym sygnałem jest ból podczas poruszania lub zginania kolana.

 2. Nieprawidłowa technika wykonywania ćwiczeń

Niewłaściwa forma wykonywania dowolnego ćwiczeń fizycznych może powodować zarówno ostre, jak i chroniczne obrażenia. Niezależnie czy uprawiasz jogging czy inne treningi siłowe, właściwa forma i technika są kluczem nie tylko do szczupłej sylwetki, lecz przede wszystkim do wzmocnienia mięśni.

3. Ból w chrząstce

Urazy łąkotki należą do najczęstszych przyczyn bólu kolana u osób aktywnych i mogą wystąpić podczas nadmiernej aktywności fizycznej. Problemy z łąkotką zwykle zaczynają się od szybkiego startu, zatrzymania i zmiany pozycji. Może się to także zdarzyć podczas wielogodzinnego siedzenia na krześle lub nieprawidłowego i gwałtownego wstawania.

 
4. Nadciągnięty mięsień czworogłowy lub dwugłowy uda

Nadciągnięcie lub rozerwanie mięśnia wokół stawu kolanowego spowoduje ból w tym obszarze. To bolesna kontuzja, której przyczyną może być zbyt intensywny trening, nieprawidłowa technika wykonywania ćwiczeń lub nieprzygotowanie mięśni do aktywności fizycznej.

 
5. Zwichnięcie rzepki w kolanie

Wszelkie kontuzje dotyczące rzepki niestety mogą mieć bardzo poważne konsekwencje. Zwichnięcie charakteryzuje się przemieszczeniem się rzepki i przesunięciem w inne miejsce.  Osoby zmagające się z płaskostopiem, nieprawidłową budową rzepki i jej ustawieniem są bardziej narażone na kłopoty z rzepką.

6. Torbiel pod kolanem

Inaczej cysta Bakera – objawia się widoczną, powiększoną przestrzenią łącznotkankową. Przypomina mały guzek, który zlokalizowany jest w tylnej, dolnej części kolana. Zgrubienie powstaje na skutek  nagromadzenia płynu stawowego, a także zwiększenia ciśnienia w obrębie stawu kolanowego. Przyczynami są nie tylko choroby wewnątrzstawowe, lecz także przeciążenia i urazy stawu kolanowego.

Fizjoterapia i rehabilitacja w procesie leczenia stawu kolanowego

Niektóre kontuzje, przeciążenia czy choroby stawów kolanowych wymagają specjalistycznego leczenia pod okiem rehabilitantów i fizjoterapeutów. Fizjoterapia to podstawową metoda w leczeniu bólów nie tylko w obrębie kręgosłupa, lecz przede wszystkim kolan. Działanie polega na stosowaniu fizykoterapii, kinezyterapii, kinesiotapingu, masażu leczniczego oraz terapii manualnej Podstawową funkcją zabiegów fizjoterapeutycznych jest ich działanie leczniczo-zapobiegawcze.

Fizykoterapia polega na wykorzystaniu światła słonecznego i energii cieplnej. W procesie leczenia stosuje się ciepłolecznictwo, elektroterapię, ultradźwięki, pole elektromagnetyczne, biostymulację laserową czy krioterapię miejscową.

Z kolei kinezyterapia to metoda wykorzystująca ruch jako element leczniczy. Także w rehabilitacji stosuje się wiele metod kinezyterapeutycznych skierowanych na leczenie urazów stawów kolanowych.

Proces rehabilitacji jest zależny od rodzaju danej kontuzji. Aby kolano wróciło do częściowej lub pełnej sprawności stosuje się specjalnie dopasowane ćwiczenia, m.in. ćwiczenia izometryczne mięśnia czworogłowego uda i ćwiczenia bierne stawu kolanowego. Dodatkowo, wykorzystuje się sprzęt pomocniczy, np. piłki gimnastyczne, taśmy, rollery, trampoliny itd.  

Należy zawsze korzystać usług profesjonalnych fizjoterapeutów i rehabilitantów, których znajdziemy w Centrum Rehabilitacji należącego do Centrum Medycznego Multi Med w Warszawie. Mamy możliwość skorzystania z szeregu niezbędnych zabiegów z zakresu rehabilitacji, a także diagnostyki oraz konsultacji specjalistycznych.

Pamiętajmy, że wszelkie poważne urazy w obrębie stawów kolanowych wymagają od pacjenta cierpliwości i stosowania się do wskazówek wyznaczonych przez lekarzy, fizjoterapeutów czy rehabilitantów.