Opieka nad osobą chorą – jak poradzić sobie w trudnej sytuacji


Opieka nad osobą chorą - jak poradzić sobie w trudnej sytuacji
Statystyki podają, że w Polsce około 85% opiekunów osób chorych to ich bliscy, członkowie rodziny, czyli tak zwani opiekunowie naturalni. Nierzadko nie są oni odpowiednio przygotowani do pełnienia tak odpowiedzialnej i wycieńczającej fizycznie oraz psychicznie roli. Oto kilka porad, które przydadzą się w odpowiedniej organizacji życia zarówno podopiecznego, jak i opiekuna.

Opieka nad osobą chorą – pierwsze kroki

Niezależnie od stanu podopiecznego, opiekun powinien na samym początku zorganizować dwie kwestie:

  • zebrać jak najwięcej informacji na temat choroby i obcowania z nią
  • zaangażować do opieki kilka osób z rodziny bądź najbliższych (jeśli zatrudnienie profesjonalnego opiekuna nie wchodzi w grę).

Pierwszy element jest istotny ze względów czysto informacyjnych – im więcej opiekun wie na temat stanu zdrowia swojego bliskiego, tym lepiej będzie mógł się nim zająć. Często tego co najistotniejsze możemy dowiedzieć się nie od lekarza czy personelu medycznego, ale od profesjonalistów, którzy na co dzień zajmują się podopiecznymi z podobnymi przypadłościami. Warto zatem szukać wiedzy na zaufanych portalach informacyjnych, ale przede wszystkim u źródła, na przykład podczas warsztatów przeprowadzanych dla opiekunów domowych. Tego typu działalnością zajmuje się chociażby Fundacja „Razem Zmieniamy Świat”, zamieszczająca poradniki oraz organizująca spotkania w różnych miastach.

Zaangażowanie więcej niż jeden osoby ma z kolei na celu maksymalne odciążenie opiekuna, by uniknąć sytuacji, w której poczuje on wypalenie fizyczne i przede wszystkim psychiczne. Zajmujący się chorym członkowie rodziny odczuwają nie tylko zmęczenie i spoczywający na ich barkach obowiązek, ale osobistą stratę związaną ze złym stanem zdrowia bliskiej osoby. To obecne zwłaszcza w przypadku chorych na demencję czy Alzheimera – wtedy mówimy o tak zwanym „syndromie nieuświadomionej straty”. Pozwolenie opiekunowi na odpoczynek, zajęcie się własnym życiem i przyjemnościami ma zatem ogromny wpływ na jego zdrowie psychiczne.

Opieka nad osobą chorą – przygotowanie pokoju

Oczywiście najlepszym wyjściem jest zapewnienie podopiecznemu osobnego pokoju – w ten sposób ma on zagwarantowany komfort i prywatność. Jeśli nie ma takiej możliwości, miejsce powinno zostać wyraźnie wydzielone i zasłonięte, na przykład parawanem. Pozwala to także na zachowanie swobody podczas zazwyczaj bardzo krępujących zabiegów pielęgnacyjnych. Należy pamiętać także o podstawowych akcesoriach:

  • Łóżko – komfort snu jest niezwykle istotny dla osób chorych, zwłaszcza unieruchomionych. Opieka nad osobą leżącą wymagać będzie zatem zakupu materaca przeciwodleżynowego, który jest jednym z głównych elementów profilaktyki przeciwodleżynowej. Jeśli podopieczny jest leżący, a ma sprawne kończyny górne, powinniśmy zapewnić mu możliwość swobodnego podnoszenia się. Pomogą w tym na przykład drabinki rehabilitacyjne. Inną istotną kwestią dotyczącą łóżka jest jego umiejscowienie. Przede wszystkim daleko od okna, by nie narażać chorego na podmuchy powietrza. Poza tym powinno zapewniać opiekunowi dostęp do podopiecznego z dwóch stron, co znacząco ułatwi pielęgnację. Warto także zaopatrzyć się w podkłady wielorazowe na łóżko dla dorosłych, które chronią przed zamoczeniem materaca przy nietrzymaniu moczu, ale także podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych.
  • Szafka na rzeczy osobiste – może to być nocna szafka stojąca przy łóżku, w której podopieczny schowa wszystkie potrzebne, osobiste rzeczy. Ważne, by szafka nie utrudniała dostępu do łóżka.
  • Krzesło toaletowe, nocnik dla dorosłych – to odpowiedni sposób dla osób, które mają trudności z poruszaniem się. Krzesło, fotel lub chociażby basen na stołeczku będą niezwykle pomocne w sytuacjach, w których opiekun jest poza domem, a podopieczny musi skorzystać z toalety.
  • Stolik na łóżko – ułatwia podawanie jedzenia osobom leżącym, ale w niektórych przypadkach także podtrzymywanie książki czy komputera (w zależności od modelu stolika).

Mycie chorego w łóżku bądź w łazience

W zależności od stanu zdrowia podopiecznego, jego możliwości poruszania się, opiekun musi dobrać odpowiedni sposób przeprowadzania codziennych zabiegów pielęgnacyjnych – w łóżku czy w łazience. Ten drugi sposób jest odpowiedni dla sprawnych osób chorych, które są w stanie umyć się samodzielnie, jedynie przy dodatkowej pomocy opiekuna.

Przede wszystkim toaletę rozpoczynamy od uważnego przyjrzenia się stanowi skóry – każde zaczerwienienie powinno być alarmujące, zwłaszcza u osób leżących, które są wyjątkowo narażone na powstawanie odleżyn. Problemy skórne mogą być także powodem złego samopoczucia czy nawet agresji u chorych na demencję, u których komunikowanie własnych problemów jest znacznie utrudnione.

Odpowiednia higiena chorego wymaga korzystania z kosmetyków przeznaczonych dla skóry wrażliwej, narażonej na odparzenia czy podrażnienia spowodowane działaniem moczu czy kału. Tego typu produktami są preparaty Seni Care, przeznaczone do pielęgnacji specjalistycznej, zarówno z użyciem, jak i bez użycia wody. To istotne zwłaszcza dla opiekunów osób leżących, którzy mają utrudniony dostęp do wody potrzebnej do łatwego zmycia piany z ciała.

Podczas codziennej higieny warto kierować się wyrobionymi nawykami, które każdy opiekun z czasem wypracowuje. Pamiętajmy w nich jednak o kilku głównych zasadach:

  • Zabiegi higieniczne należy wykonywać dwa razy dziennie, rano i wieczorem, a także w sytuacjach dodatkowych, takich jak zamoczenie bądź zabrudzenie ubrania lub w dniach wyjątkowo upalnych.
  • Poranna toaleta powinna składać się z mycia: zębów, twarzy, uszu, szyi, rąk, pleców, pośladków i stref intymnych. Toaleta wieczorna obejmuje całe ciało. U osób leżących należy także uwzględnić częstsze mycie włosów (co 4-5 dni), gdyż stały kontakt z poduszką wpływa na ich szybsze przetłuszczanie się.
  • Oprócz przydatnych kosmetyków, takich jak delikatny myjący lotion, balsam regenerujący, krem ochronny czy chusteczki nawilżone, konieczne są również myjki i podkłady higieniczne, które zapewniają komfort zarówno opiekunowi, jak i podopiecznemu.
  • Aby nie dopuścić do odparzeń należy ze szczególną uwagą pielęgnować i obserwować miejsca, w których dwa kawałki skóry się o siebie ocierają. U kobiet to przede wszystkim przestrzeń pod piersiami, u osób otyłych fałdy brzucha. To także pachy, pachwiny czy pośladki. Konieczne jest również odpowiednie osuszenie ciała (bez mocnego pocierania!).

Opieka nad osobą chorą – posiłki

Posiłki podopiecznych powinny być przede wszystkim lekkostrawne, o miękkiej bądź płynnej konsystencji. Dieta, jeśli lekarz nie przekazał konkretnych zaleceń, musi uwzględniać wszystkie istotne składniki odżywcze, energetyczne, witaminy i minerały. Istotne jest także wysokie spożycie płynów, by uniknąć odwodnienia organizmu. Powinno to być około 2,5 litra przyjmowanych w postaci wody, soków i zup. Należy unikać napojów słodzonych, gazowanych, wszystkiego, co działa moczopędnie, a także zbyt słonych posiłków, które wpływają na zwiększenie ciśnienia tętniczego.

Opiekun osoby chorej cały czas uczy się, co może, a czego nie powinien robić, jak reagować na stresujące sytuacje i jak radzić sobie z własnymi nerwami. Istotne jest, by pamiętać, że podopieczny nie jest dzieckiem, a dorosłą osobą, która potrzebuje nie tylko opieki, ale także pewności, że jest traktowana poważnie.

Facebook Comments