Psychoterapia, kiedy i jak pomaga?


Psychoterapia, kiedy i jak pomaga?
Wiele osób przychodząc do gabinetu psychologa lub psychoterapeuty zastanawia się, czy taka forma wsparcia może być skuteczna. „Leczenie rozmową”, jak często spostrzegana jest psychoterapia, wciąż jeszcze wzbudza nieufność – kojarzona jest z „grzebaniem w głowie”, manipulacją, uporczywym powracaniem do wczesnego dzieciństwa. Tak rozumiana psychoterapia jest obciążona całą masą stereotypów z najbardziej krzywdzącym na czele: nienaukowością. Tymczasem współcześnie stosowane metody psychoterapii mają mocne podstawy naukowe a psychoterapeuci przechodzą długotrwały i wcale niełatwy proces szkolenia i certyfikacji…

Kiedy psychoterapia pomaga?

Psychoterapia odgrywa niezwykle istotną rolę w leczeniu zaburzeń nerwicowych, spowodowanych stresem i pod postacią somatyczną. W stopniu znacznie wyższym niż leczenie farmakologiczne pozwala trwale uporać się z problemami pod postacią fobii (agorafobia, fobia społeczna i inne), lęku panicznego, uogólnionych zaburzeń lękowych, zanurzeń obsesyjno-kompulsyjnych (dawniej nazywanych nerwicą natręctw). Do psychoterapeuty możemy udać się również z zaburzeniami związanymi z ostrym stresem czy stresem pourazowym, w zaburzeniach pod postacią somatyczną (hipochondria, rozmaite nerwice wegetatywne, dolegliwości bólowe czy inne fizjologiczne niezwiązane ze zdrowiem somatycznym). We wszystkich wymienionych zaburzeniach psychoterapia jest najlepszym wyborem w celu osiągnięcia długotrwałego efektu psychoterapeutycznego. Do nich należy dodać leczenie zaburzeń osobowości, psychozy oraz zaburzenia afektywne z depresjami na czele. W dwóch ostatnich psychoterapia jest najczęściej formą uzupełniającą leczenie farmakologiczne.

Należy jednak pamiętać, że psychoterapia nie jest zarezerwowana jedynie dla osób cierpiących na zaburzenia psychiczne. Przeciwnie – jest formą wsparcia w sytuacjach gdy człowiek napotyka w swoim życiu na trudności, których nie jest w stanie sam przezwyciężyć. Często są ona związane z lękiem, niską samooceną, tendencją do obwiniania się, trudnościami we wchodzeniu w bliskie relacje, nieradzenie sobie z określonymi emocjami. Emocje, które takie osoby przynoszą do gabinetu to brak poczucia bezpieczeństwa, stabilności, pesymizm, anhedonia, lęk. W takich wypadkach psychoterapia jest procesem zmiany postaw, pokonywania ograniczeń, zmiany myślenia o sobie i o świecie a co za tym idzie, niwelowaniu autodestrukcyjnych myśli i zachowań. Jest skuteczna zarówno w aspekcie pokonywania trudności jak i rozwoju i samorealizacji.

W jaki sposób psychoterapia pomaga?

Psychoterapia jest niekiedy pierwszym momentem w życiu, kiedy swoją uwagę kierujemy na poznanie i zrozumienie samego siebie, własnych emocji, reakcji, zachowań. W procesie psychoterapii często (nawet nieświadomie) zmieniamy się: zaczynamy inaczej myśleć, uczymy się nowych zachowań, nowych sposobów komunikowania się z otoczeniem. Jednocześnie uczymy się rozpoznawać i rozumieć własne emocje i uczucia, poznajemy sposoby na rozładowywanie i wyrażanie emocji. W konsekwencji pozbywamy się lęku i zyskujemy oparcie we własnej świadomości i świadomym przeżywaniu wszystkiego, czego doświadczamy.

Nie zapominajmy jednak, że psychoterapia jest procesem trudnym i nieraz długotrwałym. Nie przynosi natychmiastowego efektu. Z biegiem czasu jednak okazuje się, że efekty psychoterapii w niektórych zaburzeniach są (w przeciwieństwie do leczenia farmakologicznego) trwałe a nowo wypracowane sposoby myślenia i zachowań wchodzą w stały kanon naszych reakcji.

Okazuje się również, że psychoterapia ma „skutki uboczne” – korzystając z niej najczęściej rozwiązujemy nie tylko problem, z którym bezpośrednio się zgłosiliśmy: poprawiają się również nasze relacje z innymi ludźmi, zaczynamy lepiej radzić sobie z codziennym stresem, rozwijamy się, sięgamy po nowe wyzwania. Badania wykazują, że subiektywne poczucie szczęścia wzrasta za sprawą psychoterapii.

Czy psychoterapia pomaga zawsze i każdemu?

Nie. Po pierwsze, w zaburzeniach psychicznych często podstawową formą leczenia jest leczenie farmakologicznie (np. psychozy, zaburzenia afektywne) i sama psychoterapia nie będzie skuteczna. Po drugie, warunkiem dobrej i skutecznej psychoterapii jest głębokie zaangażowanie i gotowość na zmiany pacjenta w połączeniu z zaufaniem i dobrą relacją z terapeutą. Sam terapeuta też jest ważny – jego postawa powinna być skoncentrowana na pacjencie, otwarta, empatyczna i wspierająca. Jednocześnie musi być osobą kompetentną i wrażliwą na subtelne zmiany, jakie pojawiają się w toku psychoterapii, regularnie poddającą swoją pracę superwizji.

Nie każda zmiana osiągnięta w toku psychoterapii jest trwała. W części zaburzeń (np. w uzależnieniach) proces psychoterapii i zmiany nawyków jest szczególnie trudny, zwłaszcza po jej zakończeniu. Zawsze jednak można spróbować podjąć pracę terapeutyczną po przerwie lub w momencie, kiedy znajdziemy się w szczególnie trudnej sytuacji.

Poradnia Zdrowia Psychicznego EDUCATIO Legionowo
Artykuł został przygotowany przez Poradnię Zdrowia Psychicznego EDUCATIO realizującej konsultacje, porady i leczenie specjalistyczne u psychiatry, psychologa, psychoterapeuty i seksuologa w oddziałach w Warszawie i Legionowie.

Facebook Comments