Skala Apgar i inne badania noworodków


Skala Apgar i inne badania noworodków
Stan nowo narodzonego dziecka oceniany jest wstępnie już w pierwszych minutach jego życia. Od dziesiątek lat służy w tym celu skala Apgar. Co dokładnie ona określa? Jakie inne badania przeprowadzane są standardowo u noworodków?

Skala Apgar została stworzona w latach 50. XX wieku. Od tamtej pory jest stosowana na szpitalnych oddziałach położniczych całego świata w celu wstępnego wykluczenia nieprawidłowości i ustalenia, czy noworodek nie wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Lekarze oceniają więc ogólny stan dziecka w pierwszej, trzeciej, piątej, a następnie dziesiątej minucie życia, za każdym razem przyznając mu punkty za określone parametry życiowe. Skala Apgar służy do badania następujących funkcji:

 

  1. Oddychanie (donośny płacz – 2 punkty, cichy i nieregularny krzyk – 1 punkt, brak płaczu – 0 punktów).
  2. Czynność serca (puls powyżej 100 uderzeń na minutę – 2 punkty, poniżej 100 uderzeń – 1 punkt, brak pracy serca – 0 punktów).
  3. Napięcie mięśniowe (energiczne, samodzielne ruchy – 2 punkty, słabe napięcie – 1 punkt, wiotkie mięśnie i brak napięcia – 0 punktów).
  4. Reagowanie na bodźce, badane najczęściej poprzez włożenie cewnika do nosa (płacz, krzyk, kichnięcie, kaszel – 2 punkty, grymas twarzy – 1 punkt, brak reakcji – 0 punktów).
  5. Barwa skóry (różowa – 2 punkty, sina na rękach i nogach – 1 punkt, sine lub blade całe ciało – 0 punktów). 

Za każdy z powyższych pięciu parametrów lekarz przyznaje więc od 0 do 2 punktów, co oznacza, że noworodek może otrzymać maksymalnie 10 punktów w Skali Apgar. Przyjmuje się, że 8-10 punktów oznacza dobry stan dziecka, 4-7 punktów to ocena średnia, natomiast 0-3 punktów to znak, że stan noworodka jest zły. Zazwyczaj dzieci, które mają mniej niż 5 punktów podlegają dalszej obserwacji lub szybkiej interwencji medycznej. Warto pamiętać, że niska ocena po urodzeniu nie musi oznaczać komplikacji i problemów rozwojowych na dalszych etapach życia. Ponadto słaby stan w pierwszych chwilach może ulec bardzo szybkiemu poprawieniu w kolejnych minutach, dlatego test ten przeprowadza się kilkukrotnie.

 

Skala Apgar to niejedyna metoda oceny stanu zdrowia małego dziecka. Po upływie przynajmniej dwóch godzin od przyjścia na świat, podczas których noworodek pozostaje cały czas przy matce (tzw. kontakt „skóra do skóry”), przeprowadzane są dalsze badania. Mają one na celu wykluczenie wad rozwojowych, skontrolowanie wydolności oddechowej, tętna i pracy serca. Dziecko jest też ważone, mierzy się długość jego ciała i obwód klatki piersiowej. Pierwsza doba to czas, kiedy wykonuje się również test następujących odruchów: ssania, chwytania, szukania, pełzania, chodzenia, a także odruch Moro. Na ich podstawie lekarz określa, czy nie ma żadnych nieprawidłowości w pracy ośrodkowego układu nerwowego u dziecka.

 

Po upływie kilkunastu godzin neonatolog sprawdza poszczególne części ciała, czyli głowę, ciemiączko, kręgosłup, nogi, stopy, mięśnie, serce, wielkości narządów wewnętrznych w jamie brzusznej, podniebienie, narządy płciowe i staw biodrowy. Noworodkowi wykonuje się też badanie słuchu i wzroku. Wszystkie wyniki zostają zanotowane w książeczce zdrowia dziecka.

Artykuł powstał przy współpracy z DoktorGinekolog.pl