Zakrzepica – czy jesteś w grupie ryzyka?


Zakrzepica – czy jesteś w grupie ryzyka?
Odczuwasz ból od kolan w dół? Nogi są opuchnięte i zaczerwienione? To może być zakrzepica! Ryzyko tej choroby zwiększają m.in. unieruchomienie, otyłość, wiek powyżej 40. lat czy ciąża. Podwyższa je także trombofilia wrodzona, której wykrycie jest możliwe na podstawie badań DNA.

Objawy zakrzepicy to m.in. ból kończyn i mocne zaczerwienienie skóry

Zakrzepica żylna objawia się silnym bólem kończyn dolnych (szczególnie od kolan w dół – łydki lub stopy), mocnym zaczerwienieniem skóry i w skrajnych przypadkach również zasinieniem, obrzękiem oraz wzrostem ciepłoty w danym miejscu, a także uczuciem rozpierania. Ból najczęściej zmniejsza się lub całkowicie ustępuje wtedy, gdy noga zostanie uniesiona do góry. Objawy te wiążą się z zastojem krwi w kończynie (krew nie może przepływać swobodnie), który spowodowany jest zakrzepem. Jeśli to tętnica zostanie zatkana, mogą wystąpić m.in. duszność, ból i ucisk w klatce piersiowej czy nawet zaburzenia widzenia lub mówienia.
Warto jednak wiedzieć, że jeśli pojawiają się tego typu objawy, zakrzepica jest już w zaawansowanym stadium wymagającym leczenia. Na początku zmiany w żyłach i tętnicach mogą nie muszą dawać żadnych objawów, co znacznie usypia czujność. W niektórych przypadkach małe zakrzepy samoistnie się rozpuszczają. Będąc więc w grupie ryzyka warto stosować profilaktykę niefarmakologiczną (np. unikanie odwodnienia, ruch, zmniejszenie spożycia soli) lub (w konsultacji z lekarzem) leki rozrzedzające krew.

Otyłość, ciąża, żylaki… To tylko niektóre powody pojawienia się zakrzepicy

Powodów pojawienia się zakrzepicy jest wiele, jednak najczęściej chorują osoby, u których obecnych jest kilka czynników ryzyka. Należą do nich długie unieruchomienie (np. po chorobie, po zabiegu chirurgicznym, w czasie podróży samolotem), otyłość (BMI powyżej 30), wiek powyżej 40. lat (ryzyko rośnie wraz z wiekiem) czy żylaki na nogach. Za zakrzepicę mogą być odpowiedzialne również ciąża (krew u kobiety ciężarnej gęstnieje), zażywanie antykoncepcji hormonalnej czy palenie papierosów.
Zakrzepica może pojawić się również przy innych schorzeniach jako choroba współtowarzysząca. Często obecna jest np. przy nowotworach złośliwych, chorobach autoimmunologicznych, niewydolności serca, miażdżycy, sepsie czy po urazach nóg. Niebezpieczne jest również odwodnienie związane np. z długotrwałą wysoką gorączką, spożywanie, zbyt dużej ilości soli czy nadużywaniem alkoholu. Powoduje ono zagęszczenie krwi.

W Twojej rodzinie zdarzyła się zakrzepica? Ty też możesz ją mieć!

Za zakrzepicę mogą odpowiadać również czynniki genetyczne, w tym trombofilia wrodzona. Znacznie zwiększa ona niebezpieczeństwo pojawienia się tej choroby – zwłaszcza przy jednoczesnym występowaniu innych czynników ryzyka. Dlaczego? Jest to związane z obecnością mutacji w organizmie – najczęściej czynnika V Leiden i protrombiny. Mutacje te powodują zwiększenie krzepliwości krwi, która staje się dużo gęstsza.
Warto więc zdawać sobie sprawę, że jeśli w rodzinie pojawiały lub pojawiają się epizody zakrzepowe albo choroby układu krążenia, wielu jej członków może być nosicielami wadliwych genów.

Czy to trombofilia wrodzona? Wykryje ją proste badanie DNA

Sama trombofilia wrodzona nie daje żadnych objawów, jednak może powodować określone skutki, w tym właśnie zakrzepicę. Jej wykrycie możliwe jest po wykonaniu szybkiego badania genetycznego, które sprawdza prawidłowość określonych genów. Taki test pozwala więc upewnić się, czy w organizmie obecne są mutacje m.in. czynnika V Leiden, genu protrombiny. Umożliwia to zyskanie wiedzy co do swojego stanu zdrowia i wprowadzenie odpowiedniej profilaktyki.
Badanie na trombofilię wrodzoną warto wykonać wtedy, gdy w rodzinie wystąpiły przypadki zakrzepicy (lub innych problemów z krążeniem) lub gdy dana osoba była na nią chora. Ryzyko nawrotu tej choroby przy trombofilii wrodzonej jest bowiem znacznie zwiększone.

Autor: Agnieszka Łapajska, testDNA, www.testdna.pl
Zdjęcie: ©rioblanco/pl.123rf.com