Zrozumieć osobę z zespołem Aspergera


Zrozumieć osobę z zespołem Aspergera
Spotykamy ich w codziennym życiu, określamy mianem dziwaków i nie mamy pojęcia, jakimi problemami borykają się na co dzień. Może nie walczą codziennie ze śmiertelną chorobą, nie toczą boju o życie, ale też ich choroba to objawy, które bardzo utrudniają relacje społeczne, a te są przecież każdemu potrzebne dla zachowania zdrowia psychicznego. Dlatego też podpowiadamy, jak odrobinę chociaż spróbować zrozumieć zespół Aspergera.

Zespół Aspergera to odmienny wzorzec budowania relacji społecznych. Nie jest to choroba, której objawy można wyleczyć, a dotyka nie tylko dzieci i młodzież, ale również dorosłych. Bardzo często rozpoznaje się Zespół Aspergera u dorosłych, którzy przez lata borykali się ze swoim problemem samotnie, z łatką dziwaka. Po rozpoznaniu zespołu Aspergera łatwiej im zrozumieć to, co ich spotyka, a to prowadzi, oczywiście poprzez oddziaływania terapeutyczne, do życia społecznie akceptowalnego.

Nieco historii, sięgającej 1944 roku

Nazwa zespołu Aspergera pochodzi od nazwiska austriackiego lekarza, Hansa Aspergera, który w 1944 roku, pracując w klinice psychiatrycznej w Wiedniu, zauważył dzieci odbiegające zachowaniem od grupy. Te dzieci miały trudności z nawiązaniem relacji społecznych w grupie rówieśniczej, były niezdarne i miały problemy z komunikacją pozawerbalną. Równocześnie charakteryzowała je wysoka inteligencja, ciekawe, ukierunkowane zainteresowania oraz bardzo bogate słownictwo. Przypadki takich dzieci przez wiele lat kwalifikowano jako łagodne zaburzenia ze spektrum autyzmu, a dopiero w 1992 roku ustalono kryteria diagnozy i wprowadzono ją do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10.

Zespół Aspergera a autyzm

Zespół Aspergera i autyzm łączą trzy podstawowe objawy, a mianowicie, problemy w nawiązywaniu relacji społecznych, trudności z komunikowaniem się, usztywnione, stereotypowe wzorce działań i niezwykłe zainteresowania, zgłębiane dogłębnie i gruntownie. Dlatego też często zaburzenie rozwoju, jakim jest zespół Aspergera umieszcza się w spektrum autyzmu, na przeciwległym kontinuum.  A jednak są bardzo istotne różnice. Osoby z Aspergerem nie mają problemów z procesami myślowymi, są sprawne intelektualnie, prawidłowo rozumują, a ich mowa rozwija się prawidłowo. I to jest właśnie bardzo charakterystyczne dla osób z Aspergerem, gdyż w odróżnieniu od nich autystycy mają opóźniony rozwój mowy, mogą nigdy nie mówić, charakteryzuje ich również niesprawność intelektualna.

Funkcjonowanie społeczne

Mimo łagodniejszych objawów niż w autyzmie, osoby cierpiące na zespół Aspergera mają problem z prawidłowym funkcjonowaniem w społeczeństwie. Zachowania typowe dla zespołu Aspergera to trudności z nawiązywaniem nowych kontaktów, co skutkuje wąskim gronem znajomych o podobnych pasjach i zainteresowaniach, bez więzi emocjonalnych. Otoczenie natomiast postrzega osoby z Aspergerem jako wyniosłe i niedostępne czy zarozumiałe, co z kolei powoduje, że ludzie odsuwają się od nich i mają trudności z podtrzymaniem kontaktu. Co bardzo charakterystyczne, osoba z zespołem Aspergera ma problem z rozpoznaniem ironii, gry słownej, metafory czy porównania, a każde słowo traktują niezwykle dosłownie. Nie są w stanie prawidłowo zinterpretować gestów czy grymasów rozmówcy. Podczas rozmowy nie wysyłają pozawerbalnych komunikatów świadczących o tym, że są zainteresowani rozmową, co skutkuje zniechęceniem rozmówcy, a ponadto wszelkie komunikaty werbalne traktują bardzo dosłownie i serio. Nie lubią słowotoku, wręcz przeciwnie, cenią jasny, konkretny i zwięzły przekaz.

Poczucie komfortu psychicznego

Poczucie komfortu psychicznego osobom z Aspergerem dają stereotypowe zachowania, stąd zawsze ta sama droga do szkoły czy do pracy, wykonywanie niektórych zadań zawsze w tej samej kolejności. Oprócz powtarzanych stereotypów, charakterystyczne dla osób z Aspergerem są zachowania kompulsywne, które skutkują wyładowaniu napięcia,  które są przymusem powtarzania określonej czynności, jak gryzienie przedmiotu, porządkowania przedmiotów, układania ich w idealnym porządku, segregowania kolorami, liczenia itp. Inna charakterystyczną dla nich cechą jest nadwrażliwość lub niedowrażliwość na bodźce, zaburzenia czucia głębokiego, czyli na przykład problem z utrzymaniem równowagi. Często przejawiają nadwrażliwość na hałas czy zapach. Osoby z Aspergerem cierpią również na zaburzenia pamięci proceduralnej. To dzięki niej możemy ubierać się i równocześnie rozmawiać z kimś o czymś zupełnie innym. Osoby z Aspergerem muszą się zawsze skupić dokładnie na tym, co w tej chwili robią.

Niewątpliwie niełatwo żyje się z zespołem Aspergera. Równocześnie świadomość społeczna jest o tyle niska, że trudno osobom z Aspergerem prawidłowo funkcjonować w społeczeństwie bez etykietowania. Powoli następują zmiany, może dlatego, że rodzice i ich otoczenie uświadamiają otoczenie, że dziecko czy nastolatek nie jest dziwny i wyniosły dlatego, że taki ma charakter wredny, tylko dlatego, że nie umie i nie jest w stanie zachowywać się inaczej. I to do nas, osób rozwijających się prawidłowo, powinny należeć gesty tolerancji wobec osób, które nie mogą i nie są w stanie zachowywać się  inaczej.

Autor artykułu:
Artykuł został przygotowany przez Stowarzyszenie Świętego Celestyna z Mikoszowa w woj. dolnośląskim. Stowarzyszenie działa w obszarze medycyny, rehabilitacji, edukacji oraz pracy na rzecz osób niepełnosprawnych.

Facebook Comments